Entwicklung eines städtebaulich-architektonischen Konzepts des Musikzentrums und des Stadtparks in Krakau / Opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej Centrum Muzyki i Parku Miejskiego w Krakowie

Jedną z podstawowych determinant kształtujących koncepcję nowych obiektów Centrum Muzyki w Krakowie jest ich harmonijna relacja z parkiem łączącym kompleks z rzeką. Ten jeszcze niezagospodarowany, ale już posiadający bardzo wysokie walory krajobrazowe teren stał się najsilniejszym kontekstem i główną inspiracją. Dla podkreślenia rangi obiektu bryła budynku została ukaształtowana na trójdzielnym, osiowym planie otwierającym się na park, tworząc układ przestrzenny będący nawiązaniem dla historycznych założeń pałacowo-parkowych. Chęć jak największego powiązania z zielenią zajmującą obszar nieistniejącego już fortu Luneta Grzegórzecka zdeterminował organizację przestrzenną terenu. Foyer będące zaraz po salach koncertowych najważniejszą, integrującą słuchaczy i muzyków przestrzenią w budynku, zostało zlokalizowane w bezpośredniej relacji z parkiem, od strony południowej.

Po przeanalizowaniu charakteru sąsiadującej z kompleksem zabudowy mieszkaniowej będącej ogrodzonym, pozbawionymi usług w parterach osiedlem z częściowo otwartymi na południe dziedzińcami, zdecydowano się przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego drodze – przedłużeniu istniejącej ul. Marka Stachowskiego nadać funkcję strefy zapleczowej i obsługującej. Taki charakter przestrzeni na północ od kompleksu Centrum Muzyki jest dodatkowo uzasadniony brakiem połączenia w MPZP ul. Stachowskiego z ul. Skrzatów. Uliczka, która powstanie wzdłuż budynku od strony północnej zgodnie z planem miejscowym będzie ślepa.

Dwie powyższe determinanty związane z kontekstem miejsca zdefiniowały pragmatyczny schemat funkcjonalny współczesnego "pałacu muzyki", dzieląc go na ogólnodostępną strefę foyer – przestrzeń melomanów zlokalizowaną wzdłuż parku, z bardzo jasną południową ekspozycją, oraz zamkniętą strefę obsługi – przestrzeń muzyków mieszczącą garderoby i sale prób, zlokalizowaną od strony ul. Stachowskiego. Trzy najważniejsze funkcje – sale koncertowe będące sercem całego założenia i przestrzenią spotkania artystów i słuchaczy znajdują się pomiędzy dwiema strefami.

Po przeanalizowaniu powiązań działki w zakresie komunikacji pieszej, kołowej, oraz sytemu komunikacji miejskiej strefę głównego wejścia do budynku zdecydowano się zlokalizować od strony zachodniej, w bezpośrednim sąsiedztwie przewidzianego w planie miejscowym ronda łączącego ul. Stachowskiego i Zieleniewskiego. W następstwie uzasadnionej ze względów urbanistycznych, lecz trudnej w kontekście kształtu działki i struktury budynku lokalizacji głównego wejścia w jego krótszym boku, największą funkcję – salę filharmoniczną umieszczono w skrzydle zachodnim, w bezpośredniej bliskości holu wejściowego. W centrum układu znajduje się będąca częścią Filharmonii Krakowskiej sala recitalowa. Budynek od wschodu zamyka sala miejska, posiadająca w strefie foyer niezależne, mniejsze wejście, otwierające się na realizowaną na sąsiedniej działce siedzibę Akademii Muzycznej, tworząc pretekst do wykreowania przestrzeni publicznej pomiędzy dwoma muzycznymi obiektami.

Foyer zyskało formę wewnętrznej ulicy przebiegającej wzdłuż głównych funkcji budynku, w relacji z istniejącą zielenią, pomiędzy światem muzyki a parkiem, kulturą a naturą.

W celu zredukowania skali dużego w stosunku do sąsiadującej zabudowy kompleksu Centrum Muzyki i uczytelnienia jego struktury, w prostej bryle budynku od strony pólnocnej zaprojekotwano dwie nisze, dzielące długą elewacje na trzy części, będące jednocześnie strefą dostaw instrumentów i sprzętu, optymalnie skomunikowaną z estradami sal. Od strony południowej znajduje się jedna nisza, dzieląca budynek na część filharmoniczną i miejską, eksponując ślad po dawnym forcie, tworzy jednocześnie rodzaj bramy łączącej budynek z parkiem.

[ENGLISH]

The concept of the new Music Centre facilities in Krakow is shaped by their harmonious relationship with the park that connects the complex with the river. This undeveloped area, which already boasts significant landscape value, has become the primary source of inspiration and context. To emphasise the importance of the facilities, the building's structure has been designed with a tripartite, axial layout that opens onto the park, creating a spatial design that references historical palace and park layouts. The desire to connect with the greenery occupying the site of the now defunct Luneta Grzegórzecka fort as much as possible determined the spatial organisation of the site. The foyer, the second most important space after the concert halls and a place where listeners and musicians integrate, was located on the south side in direct relation to the park.

Having analysed the character of the adjacent residential development, which is a gated estate with no ground-floor services and partially open courtyards facing south, it was decided that the road — an extension of Marka Stachowskiego Street — would serve as a backstage and service area. The lack of a connection between Stachowskiego Street and Skrzatów Street in the local spatial development plan further justifies the character of the space to the north of the Music Centre complex. The street to be built along the northern side of the building in accordance with the local plan will be a cul-de-sac.

The two determinants above, which are related to the context of the place, defined the pragmatic functional scheme of the contemporary 'music palace', dividing it into two zones: a publicly accessible foyer, which is a space for music lovers and is located along the park with a bright southern exposure; and a closed service zone, which is a space for musicians and houses dressing rooms and rehearsal rooms, and is located on the side of Stachowskiego Street. The three most important functions – the concert halls, the heart of the entire complex and a meeting place for artists and listeners – are located between the two zones.

Following an analysis of the plot's connections in terms of pedestrian and vehicle traffic, as well as the public transport system, the decision was made to position the main entrance on the west side, close to the roundabout connecting Stachowskiego and Zieleniewskiego Streets, in accordance with the local plan. Due to the location of the main entrance on the shorter side of the building, a decision that was justified for urban planning reasons but presented challenges in terms of the plot's shape and the building's structure, the most important function, the concert hall, was placed in the west wing, close to the entrance hall. At the centre of the layout is the recital hall, which forms part of the Krakow Philharmonic. On the east side, the building is closed by a municipal hall with an independent, smaller entrance in the foyer area that opens onto the headquarters of the Academy of Music. This is being built on the adjacent plot and creates a public space between the two musical facilities.

The foyer takes the form of an internal street that runs alongside the building's main functions, connecting the world of music to the park and the surrounding greenery.

To reduce the Music Centre complex's scale in relation to neighbouring buildings and make its structure more legible, two niches have been designed into the building's simple structure on the north side. These divide the long façade into three parts and also serve as an optimally connected delivery area for instruments and equipment to the concert halls. On the south side, one niche divides the building into philharmonic and municipal sections, exposing traces of the former fort and creating a gateway that connects the building to the park.

[DEUTSCH]

Einer der grundlegenden Faktoren, die das Konzept der neuen Gebäude des Musikzentrums in Krakau prägen, ist ihre harmonische Beziehung zum Park, der den Komplex mit dem Fluss verbindet. Dieses noch unbebaute, aber bereits sehr landschaftlich reizvolle Gebiet wurde zum stärksten Kontext und zur wichtigsten Inspiration. Um die Bedeutung des Objekts zu unterstreichen, wurde der Baukörper auf einem dreiteiligen, axialen Grundriss gestaltet, der sich zum Park hin öffnet und eine räumliche Anordnung schafft, die an historische Palast- und Parkanlagen anknüpft. Der Wunsch, eine möglichst enge Verbindung zu den Grünflächen des nicht mehr existierenden Forts Luneta Grzegórzecka herzustellen, bestimmte die räumliche Organisation des Geländes. Das Foyer, das nach den Konzertsälen der wichtigste Raum im Gebäude ist und Zuhörer und Musiker zusammenbringt, wurde in unmittelbarer Verbindung zum Park auf der Südseite angeordnet.

Nach einer Analyse der Charakteristik der an den Komplex angrenzenden Wohnbebauung, bei der es sich um eine umzäunte Wohnsiedlung ohne Dienstleistungen im Erdgeschoss und mit teilweise nach Süden offenen Innenhöfen handelt, wurde beschlossen, die im lokalen Bebauungsplan vorgesehene Straße – der Verlängerung der bestehenden Marka-Stachowskiego-Straße – als Versorgungs- und Servicezone zu nutzen. Diese Art der Gestaltung des Raums nördlich des Musikzentrums wird zusätzlich durch die fehlende Verbindung zwischen der Stachowskiego-Straße und der Skrzatów-Straße im Bebauungsplan gerechtfertigt. Die kleine Straße, die gemäß dem Bebauungsplan entlang der Nordseite des Gebäudes entstehen wird, wird eine Sackgasse sein.

Die beiden oben genannten Determinanten, die mit dem Kontext des Ortes zusammenhängen, haben das pragmatische Funktionsschema des modernen „Musikpalasts” definiert und ihn in einen öffentlich zugänglichen Foyerbereich – einen Raum für Musikliebhaber entlang des Parks mit sehr heller Südausrichtung – und einen geschlossenen Servicebereich – einem Bereich für Musiker mit Garderoben und Proberäumen, der sich auf der Seite der Stachowskiego-Straße befindet. Die drei wichtigsten Funktionen – die Konzertsäle, die das Herzstück des gesamten Komplexes und den Treffpunkt für Künstler und Zuhörer bilden – befinden sich zwischen den beiden Bereichen.

Nach einer Analyse der Verbindungen des Grundstücks im Hinblick auf Fußgänger-, Auto- und Nahverkehr wurde beschlossen, den Haupteingang des Gebäudes auf der Westseite zu platzieren, in unmittelbarer Nähe des im Bebauungsplan vorgesehenen Kreisverkehrs, der die Stachowskiego- und die Zieleniewskiego-Straße verbindet. Aufgrund städtebaulicher Erwägungen, jedoch aufgrund der Form des Grundstücks und der Struktur des Gebäudes schwierig, wurde der Haupteingang an der kürzeren Seite des Gebäudes angelegt, wobei die wichtigste Funktion – der Konzertsaal – im Westflügel in unmittelbarer Nähe der Eingangshalle untergebracht wurde. Im Zentrum des Komplexes befindet sich der Konzertsaal, der Teil der Krakauer Philharmonie ist. Das Gebäude wird im Osten durch einen städtischen Saal abgeschlossen, der im Foyerbereich über einen separaten, kleineren Eingang verfügt, der sich zum auf dem Nachbargrundstück entstehenden Sitz der Musikakademie hin öffnet und so einen öffentlichen Raum zwischen den beiden Musikgebäuden schafft.

Das Foyer hat die Form einer internen Straße erhalten, die entlang der Hauptfunktionen des Gebäudes verläuft und eine Verbindung zwischen der bestehenden Grünfläche, der Welt der Musik und dem Park, der Kultur und der Natur herstellt.

Um die im Vergleich zu den benachbarten Gebäuden große Größe des Musikzentrums zu reduzieren und seine Struktur klarer zu gestalten, wurden in der einfachen Gebäudeform auf der Nordseite zwei Nischen entworfen, die die lange Fassade in drei Teile unterteilen und gleichzeitig als Lieferzone für Instrumente und Ausrüstung dienen, die optimal mit den Bühnen der Säle verbunden ist. Auf der Südseite befindet sich eine Nische, die das Gebäude in einen philharmonischen und einen städtischen Teil unterteilt, die Spuren der ehemaligen Festung hervorhebt und gleichzeitig eine Art Tor bildet, das das Gebäude mit dem Park verbindet.